Hơn một thế kỷ qua, giới y khoa Mỹ thường nhắc đến 13 con ngựa tại Học viện Claremont, Manhattan, như những "anh hùng" trong cuộc chiến chống bệnh bạch hầu.

Từ 13 con ngựa ban đầu vào năm 1894 này, phương pháp điều chế vaccine và thuốc kháng độc tố từ huyết tương của ngựa đã giúp thế giới thoát khỏi đại dịch bạch hầu cả trăm năm qua. Những ca bạch hầu chỉ còn xuất hiện rải rác ở vùng xa, nơi trình độ dân trí thấp. 

Bạch hầu lần đầu tiên được "cha đẻ của ngành y học" Hippocrates miêu tả vào thế kỷ thứ 5 trước công nguyên. Khoảng thế kỷ 17-18, bạch hầu bùng phát thành nhiều đợt dịch, gây chết người hàng loạt ở châu Âu và châu Mỹ.

Khi đó, bạch hầu là một trong những nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất cho trẻ em trong độ tuổi từ 2 đến 14. Triệu chứng bao gồm sốt, ớn lạnh, sưng hạch ở cổ, ho, chảy nước dãi, da xanh tái... Vi khuẩn bạch hầu tạo ra một màng dày phía sau họng, làm tắc nghẽn đường thở, tiết độc gây tê liệt, tổn thương tim và thận trong vài tuần. 

Dịch bệnh hoành hành tại Mỹ suốt những năm cuối của thế kỷ 18, chỉ dừng lại sau khi tiến sĩ Hermann Biggie, trưởng nhóm chuyên gia vi khuẩn, Sở Y tế Thành phố New York, giới thiệu loại kháng độc tố điều trị bạch hầu, dựa trên huyết thanh ngựa. Đây vốn là phương pháp được phát triển bởi bác sĩ người Đức Emil von Behring và bác sĩ Émile Roux, đến từ Pháp. 

Vào mùa hè năm 1894, Tiến sĩ Biggie thực hiện một chuyến đi thực tế châu Âu. Ông chứng kiến hai bác sĩ Behring và Roux sử dụng huyết thanh ngựa để sản xuất kháng độc tố quy mô lớn, hiệu quả vượt trội, ngăn ngừa một nửa số ca tử vong, đặc biệt nếu tiêm trong vòng 24 giờ sau khi nhiễm khuẩn. Đây được coi như phương pháp điều trị đầu tiên trong lịch sử loài người có thể chống lại một căn bệnh truyền nhiễm khốc liệt. Ấn tượng mạnh mẽ, Biggie lập tức liên lạc với các đồng nghiệp của mình, tìm kiếm ngựa để bào chế thuốc. 

Hình vẽ trên Tạp chí Scientific American, ngày 17/11/1894, minh họa cảnh bác sĩ lấy huyết tương từ ngựa là thuốc kháng độc tố. Ảnh: Archive of Dr. Howard Markel © Được VnExpress cung cấp Hình vẽ trên Tạp chí Scientific American, ngày 17/11/1894, minh họa cảnh bác sĩ lấy huyết tương từ ngựa là thuốc kháng độc tố. Ảnh: Archive of Dr. Howard Markel

Ban đầu, các nhà khoa học tiến hành thử nghiệm trên các loại động vật khác như cừu, dê và chó. Tuy nhiên ngựa vẫn là sự lựa chọn tối ưu, bởi lượng kháng độc tố lớn. Sau khi được tiêm vi khuẩn bạch hầu ở một mức độ ổn định, hệ miễn dịch của chúng tự phát triển kháng thể trung hòa để loại bỏ mầm bệnh. Hầu hết các cá thể sống sót sau khi tiêm, không phát triển triệu chứng nghiêm trọng nào ngoài mất cảm giác ngon miệng. 

Sau này, giới y khoa Mỹ thường nhắc đến 13 con ngựa tại Học viện Claremont, Manhattan, như những "anh hùng" trong cuộc chiến chống lại bạch hầu.

Tuy nhiên, khi ý tưởng về thuốc mới được công bố, Tiến sĩ Biggie gặp không ít khó khăn. Ông cần tới 27.000 USD để tiến hành điều chế. Song thành phố không phân bổ ngân sách trước ngày 1/1/1895. Mong muốn bắt đầu nghiên cứu ngay lập tức, khi thời điểm đang chín muồi, ông và cộng sự của mình là Tiến sĩ T. Mitchell Prudden đã bỏ tiền túi ra để làm điều này. 

13 con ngựa được tiêm độc tố từ vi khuẩn bạch hầu từ tháng 10/1894. Đến tháng 12, các nhà khoa học rút máu của chúng vào 4 bịch y tế và làm lạnh khoảng vài ngày. Huyết thanh chứa kháng thể sau đó được tách chiết, tinh chế bằng kỹ thuật phát triển bởi các chuyên gia vi khuẩn thuộc Bộ Y tế. 

Đến ngày 1/1/1895, lượng thuốc đầu tiên được cung cấp ổn định cho các bệnh nhân bạch hầu của New York. Kết quả thu được rất đáng kinh ngạc. Năm 1894, thành phố có 2.870 trường hợp tử vong vì căn bệnh. Đến năm 1900, con số chỉ còn 1.400 và tiếp tục giảm dần trong những thập kỷ sau đó. 

Kháng độc tố bạch hầu trở thành một trong những hiện tượng truyền thông về y học đầu tiên, định nghĩa nền văn hóa đại chúng Mỹ. 

Sau khi thuốc được chấp thuận, New York Herald đã thành lập một quỹ cộng đồng để hỗ trợ phân phối ổn định. Tờ báo và nhiều hãng tin trên thế giới gọi những con ngựa mà Tiến sĩ Biggie sử dụng là "ngựa kháng độc".

Nghiên cứu nhận được sự quan tâm rộng rãi cũng là lúc ông phải chật vật giải thích với công chúng rằng những chú ngựa này được đối xử như các bệnh nhân nhập viện, thay vì vật thí nghiệm. Các nhà khoa học đã lựa chọn chúng từ những cá thể khỏe mạnh nhất, cho ăn thực phẩm lành mạnh và nuôi nhốt trong chuồng nguyên bản. 

Trẻ em tại Indonesia được tiêm vaccine bạch hầu, tháng 12/2017. Ảnh: Reuters © Được VnExpress cung cấp Trẻ em tại Indonesia được tiêm vaccine bạch hầu, tháng 12/2017. Ảnh: Reuters

Năm 1906, 59 con "ngựa kháng độc" được chuyển đến trang trại của Bộ Y tế tại Otisville, ngoại ô thành phố New York. Tại đây, bác sĩ có thể điều chế thuốc trị bạch hầu số lượng lớn, trong đó lượng thuốc trị giá 104.000 USD được phát miễn phí cho người nghèo. Số khác được bán cho các cơ quan y tế quốc gia. Giới chức Mỹ tiếp tục sản xuất hàng loạt kháng độc tố cho đến sau Thế chiến Thứ II. 

Từ năm 1950 đến 1980, quyền điều chế vaccine và các chế phẩm sinh học dựa trên huyết tương của ngựa được chuyển nhượng cho các công ty thương mại. Sở y tế thành phố đã bán trang trại ở Otisville cho một hãng dược vào năm 1987, với quy định những con ngựa đã "nghỉ hưu" sẽ được chăm sóc đến khi qua đời.

Vaccine bạch hầu rất an toàn, hiệu quả đối với trẻ em Mỹ, biến một loại vi khuẩn nguy hiểm chết người thành mầm bệnh bị quên lãng. Năm 1990, một đợt dịch lớn bùng phát tại Liên Xô cũ, Đông Âu và vài nước châu Á, nơi người dân chưa được tiêm chủng. 

Đối với những người mắc bệnh, thuốc kháng độc tố vẫn là sự lựa chọn điều trị hàng đầu. 

Tại Việt Nam, ngày 22/6, tỉnh Đăk Nông đã phải cách ly hơn 300 người do phát hiện một ổ dịch bạch hầu. Đại diện Sở Y tế cho biết đến nay không xác định được nguồn lây trên địa bàn, dù đã ghi nhận 12 ca trong đó một người tử vong. Ngày 25/6, TP HCM cũng ghi nhận một ca bạch hầu. 

Dịch bệnh tưởng như đã bị tiêu diệt bởi các chiến dịch tiêm chủng nghiêm ngặt đột ngột xuất hiện lại, nhắc nhở các quốc gia nên cẩn trọng, đặc biệt là khi Covid-19 vẫn đang diễn biến vô cùng phức tạp. 

Thục Linh (Theo NY Times)

BLACKPINK

  • Blackpink lập kỷ lục
    Blackpink lập kỷ lục
    Blackpink ra mắt MV "How You Like That", đạt 1,6 triệu lượt xem trực tuyến, lập kỷ lục thế giới. - VnExpress.
    Source by: VnExpress
  • Như một cú lừa: Jennie (BLACKPINK) mắt tóe lửa hồng, Lisa ...
    Như một cú lừa: Jennie (BLACKPINK) mắt tóe lửa hồng, Lisa ...
    4h chiều nay, BLACKPINK đã khiến cả thế giới chấn động với MV mới "How You Like That". Công chúng như bị cuốn vào từng chi tiết trong clip và nhan sắc ...
    Source by: Kênh 14

Hoài Lâm

  • Vợ chồng Hoài Lâm chia tay
    Vợ chồng Hoài Lâm chia tay
    Lư Hoàng Bảo Ngọc - cháu nội nghệ sĩ Bảo Quốc - cho biết cô và ca sĩ Hoài Lâm chia tay sau khoảng chín năm gắn bó, có hai con. - VnExpress.
    Source by: VnExpress
  • Bảo Ngọc chính thức lên tiếng khi bị tố làm sự nghiệp của Hoài Lâm ...
    Bảo Ngọc chính thức lên tiếng khi bị tố làm sự nghiệp của Hoài Lâm ...
    Vào tối muộn hôm qua, thông tin Hoài Lâm và Bảo Ngọc chính thức đường ai nấy đi sau gần 10 năm bên nhau đã khiến bạn bè và người hâm mộ vô cùng bất ...
    Source by: Kênh 14

Đập Tam Hiệp

  • Tại sao đập Tam Hiệp bị gọi là
    Tại sao đập Tam Hiệp bị gọi là 'hình mẫu của thảm họa'?
    TTO - Thủy điện Tam Hiệp là dự án gây tranh cãi dữ dội trong lịch sử Trung Quốc. Bị quốc hội phản đối, Ngân hàng Thế giới (WB) từ chối cấp tiền... Tại sao nó ...
  • Trung Quốc phủ nhận nguy cơ vỡ đập Tam Hiệp ảnh hưởng 400 ...
    Trung Quốc phủ nhận nguy cơ vỡ đập Tam Hiệp ảnh hưởng 400 ...
    Trung Quốc phủ nhận thông tin đập Tam Hiệp có nguy cơ bị vỡ, ảnh hưởng tới sinh mạng của 400 triệu người.
    Source by: Báo Lao Động

Arsenal

  • Thắng nhẹ nhàng Southampton, Arsenal níu kéo hy vọng dự Cúp ...
    Thắng nhẹ nhàng Southampton, Arsenal níu kéo hy vọng dự Cúp ...
    Dù không thi đấu vượt trội trước Southampton nhưng Arsenal đã trình diện một lối đá hiệu quả và giành chiến thắng 2-0 ngay trên sân khách.
    Source by: Báo Lao Động
  • Kết quả Southampton vs Arsenal: Chủ nhà
    Kết quả Southampton vs Arsenal: Chủ nhà 'tự bắn chân mình'
    Kết quả Southampton vs Arsenal: Hai sai lầm ngớ ngẩn của thủ thành McCarthy khiến Southampton thúc thủ 0-2 trước Arsenal trên sân nhà St Mary's.
    Source by: Vietnamnet.vn

Bệnh bạch hầu

  • Bộ Y tế lý giải nguyên nhân bệnh bạch hầu bùng phát ở Đắk Nông
    Bộ Y tế lý giải nguyên nhân bệnh bạch hầu bùng phát ở Đắk Nông
    Trong tháng 6.2020 ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh bạch hầu tại xã Đắk Sor, huyện Krông Nô, 8 trường hợp mắc tại xã Quảng Hòa và xã Đắk R'măng, huyện ...
    Source by: Báo Lao Động
  • Tăng cường công tác phòng, chống dịch, bệnh bạch hầu tại Đắk Nông
    Tăng cường công tác phòng, chống dịch, bệnh bạch hầu tại Đắk Nông
    NDĐT - Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh bạch hầu tại tỉnh Đắk Nông, ngày 26-6, Bộ Y tế đã gửi Công văn 3476/BYT-DT đến Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk ...
    Source by: Nhân Dân

Chelsea đấu với Man City

  • Gục ngã trước Chelsea, Man City dâng chức vô địch sớm cho ...
    Gục ngã trước Chelsea, Man City dâng chức vô địch sớm cho ...
    Kết quả Ngoại hạng Anh - Man City đã thể hiện 1 bộ mặt bạc nhược và gục ngã trên sân nhà Chelsea. Qua đó chính thức để Liverpool lên ngôi tại mùa giải năm ...
  • Chấm điểm Chelsea vs Man City: Đỉnh cao Pulisic, vực thẳm Mendy
    Chấm điểm Chelsea vs Man City: Đỉnh cao Pulisic, vực thẳm Mendy
    Với màn trình diễn thăng hoa Christian Pulisic xứng đáng được chấm điểm cao nhất trận Chelsea vs Man City, trong khi đó Mendy là người bị chấm điểm thấp ...
    Source by: Bóng đá 24h

MU vs Sheffield

  • MU giành chiến thắng hủy diệt trong ngày Martial lập hat-trick
    MU giành chiến thắng hủy diệt trong ngày Martial lập hat-trick
    Cú hat-trick của tiền đạo Martial đã giúp cho MU giành chiến thắng trước Sheffield United, qua đó tiếp tục nuôi hy vọng giành vé tham dự Champions League ...
  • TRỰC TIẾP Man United vs Sheffield United. Link xem Man United vs ...
    TRỰC TIẾP Man United vs Sheffield United. Link xem Man United vs ...
    Cả MU và Sheffield đều đang chạy đua cho một vị trí trong top 4 ở Premier League năm nay. Chính vì vậy, đây hứa hẹn sẽ là một trận cầu rất hấp dẫn.
    Source by: Goal.com

MU

  • Kết quả bóng đá: Liverpool vô địch Ngoại hạng Anh. MU thanh lý 9 ...
    Kết quả bóng đá: Liverpool vô địch Ngoại hạng Anh. MU thanh lý 9 ...
    ket qua bong da, Liverpool, Liverpool vô địch, MU, chuyển nhượng MU, tin tức bóng đá Anh, kết quả bóng đá Anh, Chelsea 2-1 Man City, bảng xếp hạng bóng ...

Real Madrid

  • Ramos lập siêu phẩm đá phạt, Real Madrid trở lại đầu bảng
    Ramos lập siêu phẩm đá phạt, Real Madrid trở lại đầu bảng
    TTO - Rạng sáng 25-6, ở vòng 31 Giải vô địch Tây Ban Nha (La Liga), Real Madrid đã đòi lại ngôi đầu bảng từ tay Barcelona sau khi đá bại Mallorca 2-0 trên ...
  • Trực tiếp Real Madrid 2-0 Mallorca: Ramos lập siêu phẩm
    Trực tiếp Real Madrid 2-0 Mallorca: Ramos lập siêu phẩm
    Trực tiếp bóng đá - Real Madrid tiếp đón Mallorca trên sân nhà với mục tiêu giành 3 điểm để củng cố vị trí số 1 trên bảng xếp hạng La Liga.

Cửa hàng tiện lợi

  • 4 lý do nên xem ngay phim mới cực hài "Cửa hàng tiện lợi" của Ji ...
    4 lý do nên xem ngay phim mới cực hài "Cửa hàng tiện lợi" của Ji ...
    VTV.vn - Bộ phim mới Backstreet Rookie - Cửa hàng tiện lợi của cặp đôi Ji Chang Wook và Kim Yoo Jung đã khiến các fan phát sốt.
  • Tên trộm chuyên "thó" đồ ở cửa hàng tiện lợi
    Tên trộm chuyên "thó" đồ ở cửa hàng tiện lợi
    Kinhtedothi – Công an quận Thanh Xuân (Hà Nội) đang tạm giữ Lê Xuân Dũng (sinh năm 1993, trú tại huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa), là tên trộm chuyên ...

Quỳnh Anh Shyn

  • Chi Pu và Quỳnh Anh Shyn thân thiết ra sao trước khi vướng
    Chi Pu và Quỳnh Anh Shyn thân thiết ra sao trước khi vướng 'nghi ...
    Quỳnh Anh Shyn và Chi Pu bất ngờ vướng tin đồn 'cạch mặt' dù là bạn thân suốt một thời gian dài, từng hứa 'một ngày là chị em mãi mãi là chị em'.
    Source by: Báo Thanh Niên
  • Thực hư thông tin Quỳnh Anh Shyn xác nhận rạn nứt tình bạn với ...
    Thực hư thông tin Quỳnh Anh Shyn xác nhận rạn nứt tình bạn với ...
    Trên mạng xã hội những ngày qua xôn xao nghi vấn Chi Pu hẹn hò cùng thiếu gia Hà thành, dẫn đến "toang" mối tình chị em 10 năm với Quỳnh Anh Shyn.
    Source by: Kênh 14

Pokemon Unite

  • Nintendo công bố trò chơi Pokemon MOBA mới cho Android, iOS
    Nintendo công bố trò chơi Pokemon MOBA mới cho Android, iOS
    Giấc mơ của nhiều người về một game MOBA với hệ thống nhân vật quen thuộc đến từ các tác phẩm kinh điển đã trở thành sự thật.
    Source by: Báo Thanh Niên
  • Pokémon Unite: Khi Pokémon "lấn sân" sang dòng game MOBA
    Pokémon Unite: Khi Pokémon "lấn sân" sang dòng game MOBA
    VTV.vn - Dường như Nintendo đang muốn lấn sân sang thị trường game MOBA (đấu trường trực tuyến nhiều người chơi) với game di động mới về Pokémon.

Tết Đoan Ngọ

  • Tết Đoan Ngọ, giết sâu bọ đẩy lùi COVID-19
    Tết Đoan Ngọ, giết sâu bọ đẩy lùi COVID-19
    TTO - Không gian trưng bày về Tết Đoan Ngọ tại khu di sản hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) với chủ đề 'Hương sắc thảo mộc Đoan Dương' được bắt đầu ...
  • Tết Đoan Ngọ tại TPHCM: Dịch vụ chuẩn bị đồ cúng online đắt khách
    Tết Đoan Ngọ tại TPHCM: Dịch vụ chuẩn bị đồ cúng online đắt khách
    Chỉ với một cái chạm nhẹ trên màn hình điện thoại hay click chuột trên màn hình máy tính, nhiều người đã có thể chuẩn bị đầy đủ đồ cúng cho Tết Đoan Ngọ ...
    Source by: Báo Lao Động

Bệnh bạch hầu

  • Đường lây của bệnh bạch hầu
    Đường lây của bệnh bạch hầu
    Bệnh bạch hầu lây truyền dễ dàng qua đường hô hấp, qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ niêm mạc mũi, họng của bệnh nhân khi ho, hắt hơi. - VnExpress.
    Source by: VnExpress
  • Làm sao phân biệt bệnh bạch hầu, cách phòng chống?
    Làm sao phân biệt bệnh bạch hầu, cách phòng chống?
    TTO - Cách hiệu quả nhất để phòng tránh bệnh bạch hầu là tiêm vắcxin đủ mũi, đúng lịch; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; giữ cho nhà ở, nhà trẻ, lớp học ...

Trực tiếp bóng đá

  • Link xem trực tiếp bóng đá. MU vs Sheffield. Trực tiếp bóng đá Anh ...
    Link xem trực tiếp bóng đá. MU vs Sheffield. Trực tiếp bóng đá Anh ...
    Link xem truc tiep bong da, MU vs Sheffield, Trực tiếp bóng đá Anh, K+, K+PM, Trực tiếp MU đấu với Sheffield. Xem trực tiếp bóng đá MU vs Sheffield, ngoại ...

Messi

  • 33 tuổi, Messi vẫn là niềm hy vọng số 1 của Barca và tuyển Argentina
    33 tuổi, Messi vẫn là niềm hy vọng số 1 của Barca và tuyển Argentina
    Ở tuổi 33, đoạn cuối trong sự nghiệp của nhiều danh thủ, Messi vẫn đang là niềm hy vọng số 1 của Barcelona và đội tuyển Argentina.
    Source by: Báo Lao Động
  • Barca 1-0 Bilbao, Lionel Messi sinh nhật 33 và gánh cả Barca
    Barca 1-0 Bilbao, Lionel Messi sinh nhật 33 và gánh cả Barca
    Barca 1-0 Bilbao, Lionel Messi gánh cả Barca - Messi thể hiện phẩm chất thiên tài, một mình gánh vác đội hình Barca ở tuổi 33.
    Source by: Vietnamnet.vn

Lịch thi đấu bóng đá

  • Lịch thi đấu bóng đá, lịch phát sóng Ngoại hạng Anh đêm nay 24.6 ...
    Lịch thi đấu bóng đá, lịch phát sóng Ngoại hạng Anh đêm nay 24.6 ...
    Lịch thi đấu bóng đá, lịch phát sóng và dự đoán kết quả vòng 31 Ngoại hạng Anh diễn ra đêm nay và rạng sáng mai 25.6 (theo giờ VN) được cập nhật đầy đủ ...
    Source by: Thanh Niên

App Store

  • App của Việt Nam lọt top 1 App Store về lượt tải tại Việt Nam
    App của Việt Nam lọt top 1 App Store về lượt tải tại Việt Nam
    Trong ngày 25-6, một ứng dụng (app) miễn phí của Việt Nam đã vượt qua rất nhiều app nổi tiếng của quốc tế, vươn lên đứng đầu về lượt tải trên App store tại ...
  • Apple đóng "lỗ hổng" trên kho ứng dụng App Store Trung Quốc ...
    Apple đóng "lỗ hổng" trên kho ứng dụng App Store Trung Quốc ...
    Bắt đầu từ tháng 7 tới, các trò chơi trả phí sẽ cần phải được nhà chức trách Trung Quốc chấp thuận thì mới được bán trên kho ứng dụng App Store. Apple đóng.

Mercedes

  • Mercedes-AMG GT 43 Coupé 4 cửa - mẫu xe thể thao nhập môn ...
    Mercedes-AMG GT 43 Coupé 4 cửa - mẫu xe thể thao nhập môn ...
    Mercedes-AMG mới ra mắt thêm phiên bản AMG GT 43 Coupé 4 cửa. Đây là mẫu xe phù hợp cho những khách hàng chuẩn bị bước vào thế giới xe hiệu suất ...
    Source by: Zing.vn

Coco Trần

  • Coco Trần, con gái Thuyết
    Coco Trần, con gái Thuyết 'buôn vua' rời khỏi CocoBay
    Đằng sau dự án Cocobay Đà Nẵng đình đám một thời, Coco Trần là cái tên được nhắc tới như một nhân vật quan trọng bên cạnh hai cha con ông chủ Thành ...
    Source by: Vietnamnet.vn
  • Coco Trần - con dâu cũ của Thành Đô, người vừa rời khỏi CocoBay ...
    Coco Trần - con dâu cũ của Thành Đô, người vừa rời khỏi CocoBay ...
    Coco Trần vẫn được nhắc đến như con dâu Thành Đô, trước khi diễn viên Phanh Lee làm đám cưới với con trai chủ tịch Tâp đoàn Thành Đô Nguyễn Thành ...

Soure by: VnExpress


Facebook Google twitter
Tags: 13 con ngựa anh hùng trong cuộc chiến bạch hầu